YANGIN HİDRANTI PERİYODİK KONTROLÜ
Mevzuat, Teknik Standartlar, Kontrol Aşamaları ve Raporlama
Yangın hidrantı periyodik kontrolü; yangınla mücadele sistemlerinin önemli bir parçası olan hidrantların, acil durumlarda yeterli suyu güvenilir şekilde sağlayabilecek durumda olup olmadığının değerlendirilmesidir. Hidrant sistemleri; fabrika, depo, alışveriş merkezi, site, hastane, okul ve benzeri yapılarda yangına ilk müdahale ve itfaiye ekiplerinin su temini açısından kritik öneme sahiptir.
Periyodik kontrolde hidrantların fiziksel durumu, vanaları, bağlantıları, hortum bağlantı ağızları, basınç ve debi değerleri, boru tesisatı ve sistemin genel çalışma durumu değerlendirilir.
1. YANGIN HİDRANTI PERİYODİK KONTROLÜ NEDİR?
Yangın hidrantı periyodik kontrolü; hidrant sisteminin ilgili mevzuat, teknik standartlar, proje ve üretici dokümanlarına uygun şekilde çalışmaya hazır olup olmadığının kontrol edilmesidir.
Kontrol kapsamında;
-
Hidrant gövdesi,
-
Hidrant vanası,
-
Kapaklar,
-
Storz bağlantıları,
-
Boru tesisatı,
-
Flanş ve bağlantılar,
-
Basınç göstergeleri,
-
Yangın pompası,
-
Hidrant hattı,
-
Su deposu
sistemin yapısına göre incelenebilir.
2. YANGIN HİDRANTLARI NEDEN PERİYODİK OLARAK KONTROL EDİLMELİDİR?
Yangın sırasında hidrant sisteminin çalışmaması, yangına müdahaleyi ciddi şekilde zorlaştırabilir.
Zaman içerisinde;
-
Vana sıkışması,
-
Korozyon,
-
Borularda kaçak,
-
Hidrant bağlantılarında hasar,
-
Yetersiz basınç,
-
Yetersiz debi,
-
Donma,
-
Hidrant kapağının kaybolması
gibi problemler meydana gelebilir.
Bu nedenle hidrantların düzenli olarak kontrol edilmesi ve yangın anında kullanılabilir durumda tutulması gerekir.
3. YANGIN HİDRANTI HANGİ MEVZUATA GÖRE KONTROL EDİLİR?
Yangın hidrantı sistemlerinin kontrolünde başta;
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
ve işyerleri açısından;
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
ile ilgili hükümler dikkate alınır.
Bunun yanında;
-
Yangın tesisatı projesi,
-
Sistem tasarım kriterleri,
-
Üretici talimatları,
-
İlgili TS ve EN standartları
değerlendirilmelidir.
4. YANGIN HİDRANTLARI İÇİN TEKNİK STANDARTLAR
TS EN 14384
Yangın hidrantları – Kolon tipi hidrantlar
Kolon tipi yangın hidrantlarının teknik özellikleri ve performans şartları açısından dikkate alınır.
TS EN 14339
Yangın hidrantları – Yeraltı hidrantları
Yeraltı tip hidrantların teknik özellikleri açısından kullanılabilir.
TS EN 1074 SERİSİ
Su temini sistemlerinde kullanılan vanalara ilişkin ilgili standartlar, sistemde kullanılan vana tipine göre değerlendirmeye alınabilir.
TS EN 12845
Sabit yangın söndürme sistemleri – Otomatik sprinkler sistemleri
Hidrant sistemiyle birlikte değerlendirilen yangın suyu tesisatlarında, sistemin kapsamına giren hükümler dikkate alınabilir.
Not: Hidrant sisteminin tasarımına ve kullanım şekline göre uygulanacak standartlar belirlenmelidir. Hidrant kontrolünde yalnızca tek bir standardın esas alınması yerine sistemin tamamı değerlendirilmelidir.
5. HİDRANTIN FİZİKSEL KONTROLÜ
Hidrant gövdesi;
-
Çatlak,
-
Kırık,
-
Deformasyon,
-
Korozyon,
-
Su kaçağı
açısından kontrol edilir.
Hidrantın kolay erişilebilir durumda olması ve önünün malzeme, araç veya başka engellerle kapatılmamış olması da değerlendirilir.
6. HİDRANT VANASI KONTROLÜ
Hidrant vanasının;
-
Açılıp kapanması,
-
Sıkışma durumu,
-
Mil ve volan durumu,
-
Sızdırmazlığı,
-
Korozyon durumu
kontrol edilir.
Vananın yangın anında kolay ve güvenli şekilde açılabilir durumda olması gerekir.
7. STORZ BAĞLANTILARI VE KAPAKLARIN KONTROLÜ
Hidrant çıkışlarında bulunan bağlantı ağızları;
-
Storz bağlantıları,
-
Kapaklar,
-
Contalar,
-
Diş ve bağlantı yüzeyleri
açısından kontrol edilir.
Bağlantıların hasarsız, temiz ve kullanılabilir durumda olması gerekir.
8. YANGIN TESİSATI BORULARININ KONTROLÜ
Hidrant sistemine ait boru tesisatında;
-
Korozyon,
-
Su kaçağı,
-
Deformasyon,
-
Bağlantı problemleri,
-
Flanş ve kelepçe bağlantıları
kontrol edilir.
Gerekli durumlarda boru tesisatının sabitleme ve askı elemanları da incelenir.
9. BASINÇ VE DEBİ KONTROLÜ
Yangın hidrantının güvenilir şekilde çalışabilmesi için sistemin tasarım şartlarına uygun basınç ve debiyi sağlayabilmesi önemlidir.
Uygun test ekipmanları kullanılarak;
-
Statik basınç,
-
Dinamik basınç,
-
Debi
ölçülebilir.
Ölçüm sonuçları yangın tesisatı projesinde veya ilgili teknik dokümanlarda belirtilen tasarım değerleri ile karşılaştırılır.
10. YANGIN POMPASI KONTROLÜ
Hidrant sistemi yangın pompası tarafından besleniyorsa;
-
Yangın pompası,
-
Elektrik motoru,
-
Dizel motor,
-
Kumanda panosu,
-
Basınç şalterleri,
-
Pompa giriş ve çıkış vanaları
sistemin kapsamına göre kontrol edilir.
Pompanın devreye girme ve sistemi gerekli basınçta besleme durumu değerlendirilir.
11. SU DEPOSU KONTROLÜ
Hidrant sistemi yangın suyu deposundan besleniyorsa;
-
Depo su seviyesi,
-
Depo bağlantıları,
-
Vanalar,
-
Şamandıra,
-
Kaçaklar,
-
Depo fiziksel durumu
kontrol edilir.
Yangın suyu deposunun sistemin tasarımına uygun yeterli su kapasitesini sağlayıp sağlamadığı değerlendirilmelidir.
12. DONMA RİSKİ KONTROLÜ
Soğuk iklim koşullarında bulunan hidrant sistemlerinde donma riski ayrıca değerlendirilmelidir.
Özellikle;
-
Açıkta bulunan borular,
-
Yer üstü hidrantlar,
-
Vana grupları
incelenir.
Donmaya karşı gerekli izolasyon ve koruma önlemlerinin bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
13. HİDRANT ERİŞİM VE İŞARETLEMELERİNİN KONTROLÜ
Hidrantların acil durumda kolayca bulunabilmesi ve kullanılabilmesi gerekir.
Kontrol kapsamında;
-
Hidrantın görünürlüğü,
-
İşaretleme,
-
Erişim alanı,
-
Araç ve malzeme engeli,
-
Hidrant çevresinin kullanılabilirliği
değerlendirilir.
14. YANGIN HİDRANTI PERİYODİK KONTROL RAPORU
Hazırlanan raporda;
-
İşletme bilgileri,
-
Hidrant tipi,
-
Hidrant sayısı,
-
Marka/model bilgileri,
-
Sistem besleme şekli,
-
Yangın pompası bilgileri,
-
Su deposu bilgileri,
-
Kontrol tarihi,
-
Yapılan kontroller,
-
Basınç ölçümleri,
-
Debi ölçümleri,
-
Tespit edilen uygunsuzluklar,
-
Fotoğraflar,
-
Kullanılan mevzuat,
-
Uygulanan standartlar,
-
Sonuç ve kanaat
yer almalıdır.
15. YANGIN HİDRANTLARINDA SIK KARŞILAŞILAN UYGUNSUZLUKLAR
Saha kontrollerinde;
-
Hidrant vanasının sıkışması,
-
Hidrantta korozyon,
-
Storz kapağının bulunmaması,
-
Conta eksikliği,
-
Su kaçağı,
-
Yetersiz basınç,
-
Yetersiz debi,
-
Boru tesisatında korozyon,
-
Hidrantın önünün kapalı olması,
-
İşaretlemenin yetersiz olması,
-
Yangın pompasının devreye girmemesi,
-
Su deposunda yetersiz su seviyesi
gibi uygunsuzluklarla karşılaşılabilir.
16. YANGIN HİDRANTI PERİYODİK KONTROLÜNÜN FAYDALARI
Düzenli yapılan hidrant kontrolleri;
-
Yangına müdahale sırasında su erişiminin güvence altına alınmasına,
-
Hidrant arızalarının erken tespit edilmesine,
-
Basınç ve debi problemlerinin belirlenmesine,
-
Yangın pompalarının kontrol edilmesine,
-
Boru tesisatındaki kaçakların tespit edilmesine,
-
Yangın sisteminin kullanıma hazır tutulmasına
katkı sağlar.