KALDIRMA VE İLETME EKİPMANLARI MUAYENESİ

Mevzuat, Teknik Standartlar, Muayene Kapsamı ve Raporlama

Kaldırma ve iletme ekipmanları muayenesi; işyerlerinde yüklerin kaldırılması, taşınması ve indirilmesi amacıyla kullanılan ekipmanların güvenli çalışma şartlarına uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilir.

Vinç, forklift, caraskal, platform, araç kaldırma lifti ve benzeri ekipmanlarda meydana gelebilecek mekanik deformasyon, aşınma, bağlantı problemleri veya emniyet sistemi arızaları, yük düşmesi ve ciddi iş kazalarına neden olabilir.

1. MEVZUAT VE TEKNİK STANDARTLAR

Kaldırma ve iletme ekipmanlarının muayenesinde başta;

• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği

dikkate alınır.

Ekipmanın türüne göre ilgili TS EN ve ISO standartları, üretici talimatları ve teknik dokümanlar da değerlendirilir.

Başlıca standartlardan bazıları:

• TS EN 13001 – Vinçler, genel tasarım prensipleri

• TS EN 13155 – Vinçler, kaldırma aksesuarları

• TS EN 15011 – Köprülü ve portal vinçler

• TS EN 14492-2 – Motorlu vinçler ve kaldırma düzenekleri

• TS EN 818 – Kısa baklalı kaldırma zincirleri

• TS EN 1492-1 / TS EN 1492-2 – Tekstil sapanlar

• TS EN 13414 – Çelik halat sapanlar

• TS EN ISO 3691-1 – Endüstriyel forkliftler

Uygulanacak standart, ekipmanın tipine, kapasitesine, kullanım şekline ve üretici tasarımına göre belirlenmelidir.

2. HANGİ EKİPMANLAR KONTROL EDİLİR?

Kaldırma ve iletme ekipmanları kapsamında;

• Köprülü ve portal vinçler,

• Mobil vinçler,

• Monoray vinçler,

• Caraskallar,

• Forkliftler,

• Transpaletler,

• Platformlar,

• Araç kaldırma liftleri,

• Yük kaldırma platformları,

• Sapanlar,

• Zincirler,

• Çelik halatlar,

• Kaldırma aparatları

gibi ekipmanlar kontrol edilebilir.

3. MUAYENE KAPSAMI

Kontrol sırasında ekipmanın tipine göre;

• Taşıyıcı konstrüksiyon,

• Kanca ve bağlantı elemanları,

• Halat ve zincirler,

• Tambur ve makaralar,

• Fren sistemi,

• Limit şalterleri,

• Emniyet tertibatları,

• Motor ve tahrik sistemi,

• Elektrik sistemi,

• Kumanda elemanları,

• Kapasite ve uyarı levhaları

incelenir.

4. KALDIRMA KAPASİTESİ VE YÜK TESTİ

Ekipmanın SWL/WLL veya nominal kaldırma kapasitesi kontrol edilir.

Gerekli durumlarda ilgili standart, üretici talimatı ve mevzuata uygun olarak statik veya dinamik yük testigerçekleştirilir.

Test sırasında ekipmanın;

• Taşıyıcı yapısı,

• Fren sistemi,

• Kanca,

• Halat/zincir,

• Bağlantılar

değerlendirilir.

5. GÜVENLİK VE EMNİYET SİSTEMLERİ

Kaldırma ekipmanlarında bulunan;

• Üst ve alt limit şalterleri,

• Aşırı yük sınırlayıcıları,

• Fren sistemleri,

• Acil stop,

• Sesli/ışıklı uyarılar,

• Emniyet mandalları

ekipmanın tipine göre kontrol edilir.

6. HALAT, ZİNCİR VE SAPANLARIN KONTROLÜ

Kaldırma aksesuarlarında;

• Aşınma,

• Kopma,

• Korozyon,

• Deformasyon,

• Çatlak,

• Halat tel kopmaları,

• Zincir bakla hasarları,

• Sapan kesik ve yırtıkları

kontrol edilir.

Güvenliği etkileyebilecek hasara sahip ekipmanların kullanılması uygun değildir.

7. SIK KARŞILAŞILAN UYGUNSUZLUKLAR

Saha muayenelerinde;

• Aşınmış halat ve zincirler,

• Deforme kancalar,

• Çalışmayan limit şalterleri,

• Fren sistemi problemleri,

• Aşırı korozyon,

• Eksik emniyet mandalları,

• Hasarlı bağlantı elemanları,

• Kapasite etiketinin bulunmaması,

• Acil stop arızaları,

• Yetkisiz tadilatlar

gibi uygunsuzluklarla karşılaşılabilir.

8. RAPORLAMA

Hazırlanan Kaldırma ve İletme Ekipmanları Muayene Raporu içerisinde;

• İşletme ve ekipman bilgileri,

• Marka/model ve seri numarası,

• Kaldırma kapasitesi,

• Teknik özellikler,

• Görsel muayene sonuçları,

• Fonksiyon testleri,

• Yük testi sonuçları,

• Emniyet tertibatları,

• Tespit edilen uygunsuzluklar,

• Fotoğraflar,

• Kullanılan mevzuat ve standartlar,

• Sonuç ve kanaat

yer almalıdır.